Maand: augustus 2022

De bijzondere eigenschappen van goud

Goud is het meest buigzame, maar ook het meest kwetsbare onder de metalen. Eén ons goud (met een gewicht van 28 gram) kan afbreken en verspreiden over maar liefst 300 vierkante meter. Goud kan primawarmte en elektriciteit geleiden en zal niet verweren onder invloed van lucht of andere chemische stoffen. Wanneer goud fijn verdeeld is, kan het ook zwart, groen of paars van kleur zijn.

Kent u de chemische eigenschappen van goud?

De goudverbindingen die het meeste voorkomen zijn goud chloride (AuCl3) en goudachtig zuur (HAuCl4).Een mengseltje van één deel salpeterzuur met drie delen zoutzuur noemt men aqua regia, omdat het goud oplost. Wist u overigens dat goud ook voorkomt in zeewater, maar dat er (nog) geen effectief economische haalbaar proces is ontdektwaarmee men het kan onttrekken aan de zee?

Atoomnummer79
Atoommassa196,9655 g.mol-1
Elektronegativiteit2,4(volgens Pauling)
Dichtheid19,3 g.cm-3 bij 20°C
Kookpunt2000 °C
Smeltpunt1062 °C
Vanderwaalstraal0,144 nm
Isotopen1
Ionstraal0,137 nm (+1)
Elektronen Schil[ Xe ] 4f14 5d10 6s1
Energie 1eionisatie888 kJ.mol-1
Energie 2eionisatie1974,6 kJ.mol-1
Standaard potentiaal+1,68 V ( Au+/ Au )

Het effect van goud op uw gezondheid

Inademing van goudstof kan irritatie veroorzaken wanneer iemand daaraan langdurig of in grotere hoeveelheden wordt blootgesteld. Het inslikken van goud heeft voor zover wij wetengeen effect op de gezondheid. Op de huid en de ogen kan goud irritatie en allergische reacties veroorzaken. Tegenwoordig kun je goudvlokjes vinden in allerlei fancy drankjes, maar aan goud worden ook geneeskrachtige capaciteiten toegekend. Zo zou colloïdaal goud een goed vervoersmiddel zijn voor medicijnen, omdat het goud zich zou hechten aan kankertumoren. Colloïdaal goud zijn enkele microscopisch kleine goudpartikeltjes, die zijn opgelost in water. Dit wordt ook wel verkocht als een zogenaamd verjongingsmiddel of voor de behandeling van allerlei aandoeningen. Verschillende natuurgeneeswijzen gebruiken goudwater of colloïdaal goud bij de behandeling van zowel geestelijke als lichamelijke aandoeningen, zoals reuma, kanker, zwaarlijvigheid, chronische pijn, menopauzeklachten en impotentie. Het ‘wondermiddel’ wordt daarnaast ingezet bij verslavingen en depressies. Kostbare illusie Chinezen in de oudheid waren ervan overtuigd dat het doorslikken van stoffen die lang houdbaar zijn, zoals goud of jade, hun eigenschappen overdragen op degene die de substantie opdrinkt. In de traditionele geneeskunst in China werden gouden munten meegekookt met de rijst om op die maniergoudmoleculen aan het water toe te voegen. De effecten van colloïdaal goud zijn echter nooit echt onderzocht bij mensen. Goud is op zichzelf niet giftig, maar of het slikken van goudpartikeltjes zonder gevaar kan, is nog maarde vraag. Een klein flesje colloïdaal goud kost online minstens € 50, maar hoogstwaarschijnlijk koopt u slechts een illusie. Maar ach, goud spreekt immers al duizenden jaren tot ons allerverbeeldingen dat zal waarschijnlijk altijd zo blijven.

De samenstelling van goud

Puur goud bestaat uit 99,99% goud. Dat goud is echter te zacht en te kneedbaar om juwelen van te maken. Karaat -aangeduid met de letter ‘K’-is de eenheid die we gebruiken om de zuiverheid van goud in juwelen te meten. Puur goud (99,9%) is24 karaat (24K) goud en heeft een natuurlijkekleur.75% Puur goud wordt gemengd met 25% andere metalen, zoals zilver, koper etc. Dit goud wordt dan iets minder fel geel van kleur. Goud in deze vorm en zuiverheid wordt het meest gebruikt voor juwelen. U herkent 18 karaats goud aan de markering 750 of 0,75, hetgeen verwijst naar het percentage goud dat het juweel bevat, namelijk 75%. Goud van 14 karaat (14K) komt eveneens vaak voor is bestaat uit 58,5% puur goud en 9 karaats (9K) goud bevat 37,5% goud. Goud van 9 karaat zal echter sneller zijn glans verliezen en oxiderendoor de aanwezigheid van andere metalen. Ook transpiratie, water en chemicaliën zullen sneller voor aantasting van het juweel zorgen. Al met al zullen juwelen van 18 karaat goud veel langer mooi blijven en dus langer meegaan.

Hoe worden andere kleuren goud gemaakt?

Goud in zijn puurste vorm is donkergeel. Naast geelgoud, kennen we de goudkleuren rosé, wit en platina. Die kleuren komen tot stand doordat er andere metalen aan worden toegevoegd, zoals koper, zilver, zink etc. Niet alleen de kleur wordt daardoor beïnvloed, maar ook zorgen deze metalen voor een steviger en resistenter soort goud. We noemen een dergelijke procedure ‘legering’. Rose goud wordt verkregen door het toevoegen of verhogen van het gehalte aan koper in de goudlegering. Wit goud verkrijgt men door de toevoeging van palladium. Dit vereist iets meer voorbereiding en onderhoud, vandaar dat wit goud over het algemeen duurder is dan geel goud. Vroeger werd er nogal eens nikkel aan toegevoegd om wit goud te verkrijgen, maar dit is wettelijk niet meer toegestaan in bijvoorbeeld Nederland omdat meer dan de helft van de bevolking door de jaren heen een nikkelallergie heeft ontwikkeld. Alleen voor sieraden die niet direct op de huid gedragen worden, mag men nog nikkel gebruiken. Er wordt een film van rhodium aan het goud toegevoegd zodat het een wittere glans krijgt en de gele kleur verdwijnt. Dit noemen we rodineren. Een nadeel is wel dat dit laagje eraf kan slijten, zodat de gele kleur eronder weer tevoorschijn komt. Maar of u nu kiest voor geel goud, wit of rosé goud; het blijft een kwestie van smaak, trends en vooral persoonlijke voorkeur.